gototopgototop



7 ذی الحجّه روز شهادت باقرآل محمّد«علیه السلام»،شکافنده ی علم ودانش بر اصحاب معرفت و معنویّت وصاحبان ادب و اندیشه و فضیلت تسليت باد

شهادت باقرآل محمّد«علیه السلام»،شکافنده ی علم ودانش بر اصحاب معرفت و معنویّت وصاحبان ادب و اندیشه و فضیلت تسليت باد

از امام سجّاد«علیه السلام»پرسيده شد امام بعد از شما کیست ؟ فرمود : فرزندم محمّد که دانش را عميقاً می شکافد.(الخرائج والجرائح/1/268).

امام علی بن الحسین «علیه السلام»در بستر بیماریی که به شهادت ايشان منجر شد، امر فرمود: فرزندانش محمّد،حسن،عبدالله،عمر،زیدوحسین نزد او جمع شوند آنگاه فرزندش "محمّد" را وصیّ قرار داد و او را "باقر" لقب نهاد و کار دیگر فرزندانش را به دست او سپرد.(الکافی/1/305).

پيامبر اکرم «ص» خطاب به جابربن عبدالله انصاری فرمود:تو مردی از خاندان مرا درک خواهی کرد که نامش نام من و رفتار و کردارش، رفتار و کردار من است و دانش را بس می شکافد.(البحار/46/225).

دانلود کامل فایل مطالب فوق(مطالب فوق گزيده ای از برشور های منتشر شده توسط  بنیاد خیریه الزهرا«عليهاالسلام»می باشد که با عنوان برگ سبز منتشر گرديده است..).


حضرت امام باقر (ع) فرمود : رسیدگی به خویشاوندان اعمال انسان را پاکیزه میگرداند و باعث رشد و ازدیاد مال و دارایی شده و موجب دفع گرفتاری و بلا میگردد و رسیدگی به حساب را در روز قیامت آسان نموده و اجل را به تاخیر می اندازد.  تحف العقول صفحه 309

 

 

قُتاده، عالم معروف بصري، خدمت حضرت امام باقرالعلوم (علیهم السلام) آمد. امام فرمود:

(يا قُتادَة اَنْتَ فَقيهُ اَهْلِ الْبَصْرَة)؛

«اي قتاده،تو فقيه بصريان هستي».

فقيه يعني دانشمند دين‌شناس قرآن‌شناس.

 او خواست اظهار ادب كند،گفت:

(كَذلِكَ يَزعُمُونَ)؛

«مردم اين طور مي‌ پندارند».

فرمود:

(بَلَغَنِي اَنَّكَ تُفَسِّرُ الْقُرآنَ)؛

«به من خبر رسيده كه تو قرآن را تفسير مي ‌كني».

گفت: بله. فرمود: مقام بزرگي براي خود ادّعا مي ‌كني. حال،معناي آيه‌اي را از تو مي ‌پرسم.عرض كرد: بفرماييد. فرمود: اين آيه در سوره‌ي سبأ به چه معناست؟

]وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَي الَّتِي بارَكْنا فِيها قُريً ظاهِرَة وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أيَّاماً آمِنِينَ[؛سوره‌ي سبأ،آيه‌ي18.

ظاهر آيه راجع به داستان سرزمين سبا است كه سرزميني بسيار آباد و داراي شهرهايي امن، پرنعمت و پر جمعيّت بوده است.ميان شهرهاي آن، قريه‌هاي كوچك و بزرگي وجود داشته كه به هم متّصل و داراي نعمت فراوان و امنيّت كامل بودند. بعد، كفران نعمت كردند و به عذاب خدا محكوم شدند و همه چيز خود را از دست دادند و خاك ‌نشين شدند. حالا آيه‌ي شريفه مي ‌فرمايد:

«در ميان مردم سبا و آن شهرهاي آباد پرنعمت، شهرهاي ديگري كه نمايان است قرار داديم [و به آنها گفتيم] شب‌ها و روزها در اين آبادي‌ها با امنيّت كامل مسافرت كنيد».

امام فرمود : مقصود از آن شهرها كدام است كه مردم با امنيّت كامل ميان آنها رفت و آمد مي‌ كنند و احساس هيچ‌ گونه خوف و نا امني نمي‌ كنند؟

قتاده گفت: مراد شهر مكّه است كه هر كس از خانه‌ي خود بيرون آيد و زاد و راحله‌ي حلال داشته باشد (مركب و توشه‌ي راهش از ممرّ حلال به دست آمده باشد) با امنيّت مي ‌رود و بر مي‌ گردد. امام فرمود: بگو ببينم آيا تا به حال نشده است كه مردم بين راه مكّه گرفتار راهزن‌ها بشوند و آنها اموالشان را ببرند و خودشان را بكشند؟ يا حتّي در داخل مسجدالحرام مردمي كشته شوند ؟

قتاده و جمع ديگري كه در آن مجلس حضور داشتند ، گفتند : چرا، از اين ‌گونه حوادث بين راه مكّه و در خود مكّه فراوان پيش آمده است، با آن‌كه زاد و راحله‌ي حلالي هم داشته‌اند.امام فرمود: پس آن شهرهاي امن و اماني كه قرآن مي ‌گويد كدام است؟ قتاده جوابي نداشت. سكوت كرد و امام فرمود:

(يا قُتادَة اِنْ كُنْتَ اِنَّما تُفَسِّرُ الْقُرآنَ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِكَ فَقَدْ هَلَّكْتَ وَ اَهْلَكْتَ)؛

«اي قتاده،[اين را بدان] اگر بخواهي از روي فهم خود،آيات قرآن را تفسير كني، به هلاكت افتاده‌اي و مردم را نيز به هلاكت انداخته‌اي».

(وَيْحَكَ يا قُتادَة ذلِكَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ بِزاٍد و راحِلَة...عارِفاً بِحَقِّنا يَهْوَانا قَلْبُهُ...)؛

«واي بر تو اي قتاده، اين آيه [مربوط به ما امامان اهل بيت است و] معنايش اين است:كسي كه از خانه‌اش با زاد و راحله‌ي حلال بيرون آيد و معرفت و محبّت ما را در دل داشته باشد و به قصد اطاعت از فرمان ما حركت كند، با امنيّت از انحراف در اعتقاد و عمل در مسير دين پيش مي ‌رود و از عذاب جهنّم در امان مي ‌ماند».

نه اين كه بين راه مكّه لطمه و صدمه‌اي نمي ‌خورد. اينها حوادث طبيعي است و ممكن است در هر زمان و مكاني پيش بيايد. مراد از شهرهاي مبارك ]الْقُرَي الَّتِي بارَكْنا فِيها‌[ما امامان از اهل بيت هستيم و مراد از شهرهاي ظاهر كه فرموده است:]قُريً ظاهِرَةً[علما و فقهاي شيعه‌ي ما هستند كه رابط ميان ما و مردمند؛ آنها ظاهرند و در دسترس مردم قرار گرفته‌اند.

پس كساني كه معارف و احكام دين خود را به وسيله‌ي فقهاي شيعه از امامان اهل بيت (علیهم السلام) مي‌ گيرند و به آن عمل مي ‌كنند،تنها كساني هستند كه با امنيّت و اطمينان خاطر در صراط مستقيم دين حركت مي ‌كنند و در روز جزا از عذاب خدا در امانند و اين است معناي اين آيه از سوره‌ي سبأ.تفسير نورالثّقلين،جلد4،صفحه‌ي330؛ بحارالانوار،جلد46،صفحه‌ي349.

حجّ مقبول براي كسي كه قلبش متوجّه اهل بيت (علیهم السلام)است

امام باقر (علیهم السلام) سپس فرمود: مقصود آيه‌اي هم كه دعاي ابراهيم‌(ع)را نقل مي‌ كند:

]...فَاجْعَلْ أفْئِدَة مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إلَيْهِمْ...[؛سوره‌ي ابراهيم،آيه‌ي37.

«...خدايا، قلب ‌هاي گروهي از مردم را متوجّه آنها ساز...»،

ما هستيم؛ يعني ابراهيم(ع)از خدا خواسته است كه دل ‌هاي مردم را به سوي ما متوجّه كند و لذا‌]اليهم‌[‌فرموده است نه(اليه)كه راجع به بيت باشد.

(فَنَحْنُ وَ اللهِ دَعْوَةُ اِبراهيمَ الَّتي مَنْ هُواَنا قَلْبُهُ قُبِلَتْ حَجَّتُهُ وَ اِلاّ فَلا)؛

«پس، به خدا قسم، ما هستيم مقصود از دعاي ابراهيم كه هر كس قلباً متوجّه ما باشد، حجّش مقبول مي ‌شود؛ وگرنه، قبول نمي ‌گردد».

آنگاه امام فرمود:

(وَيْحَكَ يا قُتادَة اِنَّما يَعْرِفُ الْقُرآنَ مَنْ خُوطِبَ بِهِ)؛بحارالانوار،جلد46،صفحه‌ي349.

«واي بر تو اي قتاده، تنها كسي قرآن را مي ‌شناسد[و محيط به حقايق آن است]كه مخاطب قرآن بوده است[و او رسول خدا و اهل بيت او هستند]».

افشاي چهره‌ي منافقانه‌ي حسن بصري

همچنين،حضرت باقرالعلوم (ع)در پايان مناظره با حسن بصري به او فرمود:

(وَ نَحْنُ تِلْكَ الذُّرِّيَّة الْمُصْطَفاة)؛

«ما هستيم آن ذرّيّه‌ي برگزيده از جانب خدا».

(لا اَنْتَ وَ اَشْباهُكَ يا حَسَنُ)؛

«نه تو و امثال تو اي حسن».

بعد فرمود:

(يا حَسَنُ لَوْ قُلْتُ لَكَ حِينَ ادَّعَيْتَ ما لَيْسَ لَكَ وَ لَيْسَ اِلَيْكَ يا جاهِلَ اَهْلِ الْبَصْرَة لَمْ اَقُلْ لَكَ اِلاّ ما عَلِمْتُهُ مِنْكَ وَ ظَهَرَلِي عَنْكَ)؛تفسير نورالثّقلين،جلد4،صفحه‌ي331.

«اي حسن، اگر من تو را به خاطر ادّعاي نابجايي كه كرده‌اي و خود را عالم به علوم قرآن نشان داده‌اي توبيخ كنم و بگويم اي نادان اهل بصره،در اين صورت، سخني صواب گفته‌ام و آنچه از تو برايم معلوم و روشن شده است، اظهار كرده‌ام».

امام مي‌ خواست چهره‌ي منافقانه‌ي او و امثال او را، كه در پشت اين چهره‌ي به ظاهر مؤمن خود پنهان كرده بودند و مردم ظاهربين را فريب مي ‌دادند و از مسير دين حقّ منحرف مي ‌ساختند، آشكار سازد و مردم را از انحراف و كجروي، كه موجب هلاكت ابدي آنها مي‌ شد، باز دارد.

وجود اقدس امام زمان(عج)بيت‌الله واقعي

در روايت آمده است كه حضرت امام باقر‌‌(ع)در مسجدالحرام مردم را در حال طواف ديدند و به همراهانشان فرمودند:

(هكَذَا كانُوا يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ)؛

«در زمان جاهليّت نيز همين گونه طواف مي ‌كردند».

يعني، اين طوافي نيست كه خدا در اسلام از مردم خواسته است.بعد فرمودند:

(إنَّمَا اُمِرُوا أنْ يَطُوفُوا بِهَا ثُمَّ يَنْفِرُوا إلَيْنَا فَيُعْلِمُونَا وَلايَتَهُمْ وَ مَوَدَّتَهُمْ وَ يَعْرِضُوا عَلَيْنَا نُصْرَتَهُمْ)؛

«مردم از آن جهت مأمور به طواف شده‌ اند كه پس از آن به سوي ما بيايند و ولايت ما را اعلام كنند و مودّت و نصرت خودشان را به ما عرضه بدارند».كافي،جلد1،صفحه‌ي392.

برگرفته از کتاب حبل متین ، شرح زیارت جامعه کبیره ، از تالیفات حضرت آیت الله سید محمد ضیاء آبادی